Ana sayfa Ekonomi Merkez Bankası Açık Piyasa İşlemleri

Merkez Bankası Açık Piyasa İşlemleri



Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Açık Piyasa İşlemleri

Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası açık piyasa işlemlerini gerçekleştirmeye 1987 yılından itibaren başlamıştır. Açık piyasa işlemlerindeki amaç ekonomide bulunan likiditenin ve para arzının düzenlenmesidir. Merkez Bankası mevcut piyasa üzerinde devlet iç borçlanma senetlerinin alım satımını yapmaktadır. Alımları geri satım vaadi ile satımları ise geri alım vaadi ile yapmaktadır. Buradan da anlaşılacağı üzere açık piyasa müdahalelerin olduğu bir piyasadır.

Müdahalelerin amacı piyasayı dengelemektir. Örneğin piyasada likidite yaşandığında açık piyasa işlemi olarak ters repo işlemi gerçekleştirilmektedir. Bunun için repo ihalesi düzenlenmektedir. Aynı durum tam tersi olan repo işlemi için de geçerlidir. Repo yapıldığında ters repo ihalesi düzenlenmektedir. Eğer piyasada para arz fazlalığı varsa bu fazlalığı ortadan kaldırmak için Merkez Bankası devlet iç borçlanma senetleri satmaktadır. Bu satışın amacı piyasadaki para fazlalığını azaltarak piyasayı dengeye getirmektir.



Açık Piyasa İşlemlerinin Önemi

Merkez Bankası’nın açık piyasa işlemi gerçekleştirmesi diğer piyasalar üzerinde de birtakım etkiler ortaya çıkarmaktadır. Sıklıkla yaptığı işlemlerden biri olan repo sonucunda piyasada mevcut para arzı artmaktadır. Para arzının artması sonucu faiz oranlarında düşme meydana gelir. Faiz oranlarının düşme ile de tahvil, bono gibi ürünlerin fiyatları ile döviz fiyatlarında artış ortaya çıkmaktadır. Ters repo işleminde ise bu döngünün tam tersi işlemektedir. Açık piyasa işlemleri genel olarak bu şekilde gerçekleşmektedir.

Merkez Bankasının Para Piyasasını Dengelemesi

Merkez bankası para piyasasını dengede tutmak amacı ile faiz oranları, döviz fiyatı ve likidite üzerinde etkide bulunmaktadır. Genel olarak bunlar açık piyasa işlemi olarak adlandırılsa da içerik olarak farklılık arz etmektedir. Örneğin Hazine Müsteşarlığı’nın iç borç geri ödemesi yapacağı günlerde piyasada likidite artışı yaşanmaktadır. Bunun sonucu olarak da faiz oranlarında düşüş ortaya çıkmaktadır.

Böylece dövize olan talepte artış meydana gelmektedir. Merkez Bankası gerekli gördüğü durumlarda piyasaya müdahale etmektedir. Bu işlemler ile bankacılık sektörü üzerinde dolaylı yoldan etki gerçekleşmektedir. Dolayısıyla piyasalarda meydana gelen dengesizlik tüm ekonomik birimler üzerinde etkili olmaktadır. Bu nedenle uygulanan politikalar önem taşımaktadır.



1 YORUM

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here