Ana sayfa Banka Haber Katılım Bankası Ne Demektir?

Katılım Bankası Ne Demektir?

Katılım bankası nedir?


Bankaların var oluş sebebi ekonomiyi oluşturan iki önemli değişken olan arz ve talep arasında hizmet vermektir. Talep edenlerin ihtiyaçları doğrultusunda şekillenen tüm piyasalarda olduğu gibi bankacılık sektöründe de faiz gelirinden uzak durmak isteyen kesim yeni bir ürün arayışını beraberinde getirmiştir. Bu istek hem ekonomiye hem de birikim sahibine katkı sağlanmasına engel teşkil ettiğinden katılım bankaları adı altındaki oluşumlara dayanak oluşturmuştur. 1985 yılında özel finans kurumları niteliğiyle bu dayanak resmiyetle buluşturulmuştur.

Katılım Bankasının İşleyişi

Katılım bankası olduğunu söyleyen ve isminin altında bu ibareyi taşıyan pek çok banka bizi “Katılım bankası nedir? ’’ sorusuna cevap aramaya itmiştir. Adından da anlaşılacağı üzere katılım kökenine dayanan bu bankacılık terimi, faiz gelirine değil kara ve zarara ortak olmayı ifade eder. Faizsiz finansman anlayışını prensip edinerek çalışan, kar ve zarara katılım esasına göre fon toplayan bankacılık modelidir. Hem bu sebepten hem de İslam ülkelerinde doğan bir sistem olduğundan “İslami Bankacılık’’ adıyla da anılmıştır.

Katılım bankaları faizsiz finansman prensibiyle topladıkları fonları ticaret ve sanayide kullanarak elde ettikleri karı ve zararı fon sağlayanlarla paylaşırlar. Buna ek olarak müşterinin talep ettiği malı peşin alarak, vadeli satmak suretiyle kiralama, ortaklık yöntemleriyle fon kullandırırlar. Faiz, aşırı risk ve spekülasyon yasağı, alışverişlerde paranın müşteri yerine fatura karşılığı satıcıya ödenmesi gibi kurallarla işlemleri yönetirler.

Katılım ve Mevduat Bankalarının Farkı

Katılım bankası nedir sorusuna cevap verebilmenin en öz yolu belki de mevduat bankalarıyla farkının anlaşılmasından geçer. Katılım bankaları işleyiş olarak temelde mevduat bankalarından faize yaklaşımlarıyla ayrılırlar. Mevduat bankaları fon sahiplerinin mali değerlerini kararlaştırılan vade ve faiz oranı ışığında değerlendirme sözüyle hareket ederek vade sonunda faiz geliri kazandırmayı taahhüt ederler.



Yine katılım bankaları tüm işlemlerinde faize yer vermeyecek şekilde hareket ederken, kredi kullandırma durum ve prosedürleri bile bu esastan dolayı farklılık göstermektedir.

Mevduat bankaları kredi sözleşmesi ile kullandırdıkları kredi sürecini düzenlerken, katılım bankalarında kredi kullanımının alışveriş usulüne uyumlaştırılabilmesi adına vekâlet verme de olaya dâhil edilir. Ek olarak katılım bankaları talep edilen krediyi nakit olarak vermezler.

Mevduat bankalarının verdiği faiz ile katılım bankaları tarafından müşterilere ödenen kar payının birbirine yakın olması aralarında farklılık olmadığı kanısının oluşmasına sebep olmasına karşın, unutulmaması gereken şey aynı piyasa şartlarında işleyen iki sistemin getirisi aynı olsa bile getirinin elde edilme yönteminin birbirinden farklı olduğudur.

Katılım Bankaları Hangi Hizmetleri Verir?

İşleyişleri farklı olmasına karşın cari hesap kullanımı, yurt içi ve yurtdışı havale transfer işlemleri, internet bankacılığı, çek ve senet tahsilatı, döviz ticareti, telefon, elektrik, doğalgaz gibi faturaların ödenmesi, kredi kartı temini ve kredi kullandırılması, çek ve teminat mektubu verilmesi, sosyal güvenlik ve vergi ödemelerinde aracı kurum görevi üstlenilmesi gibi sayılabilecek işlemlere imkân sağlarlar. Verdikleri hizmetler açısından bakıldığında mevduat bankaları ile katılım bankaları arasında bariz fark bulunmamaktadır.

Katılım Bankacılığının Dünya ve Türkiye’deki Yeri

Dünyadaki modeli Türkiye’den çok daha önce kurulan katılım bankaları, 1963 yılında Mısır’da hayata geçirildi. Ülkemizde ise 1985 yıllarında kendine yer bulabilmiştir. Türkiye’de Katılım bankası nedir ve hangi yasal zeminde kurulmuştur denildiğinde ise Bankacılık Kanunu’nda 2005’ten beri kendine yer edinmiş bir kavramdan bahsedildiği görülür.

Dayandığı prensiplerden dolayı atıl durumda kalan paranın ekonomide kendine yer bulmasına olanak sağlayan bu bankalar, 75’den fazla ülkede aktif olarak bankacılık işlemlerini sürdürmektedir.



BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here