Ana sayfa Borsa Borsa Türleri

Borsa Türleri




Kıymetli evraklar ve ticari malların satıldığı yerlere borsa denilmektedir. Borsa tarihine bakıldığında sadece tarım ürünleri alınıp satılırken, deniz ticaretinin gelişmesiyle beraber kıymetli evraklarında alınıp satıldığı bir piyasa olmuştur. Günümüzde ise ticari mal olarak adlandıracağımız her ne varsa satışı ve alımın yapıldığı büyük bir merkez haline gelmiş ve devlet tarafından da yasalaştırılmış, kendine has kuralları olan özerk bir kamu kurumu tarafından yönetilmeye başlanmıştır.

Geniş bir işlem hacmi olan borsanın, yatırım araçları seçenekleri çoğalınca, borsa kendi arasında çeşitlere ayrılmıştır. Borsa, 4 ana gruba ayrılmıştır.

1- Menkul Kıymetler Borsası: Kamu kurumlarına ve şirketlere ait hisse senedi,  tahvil, hazine bonosu gibi kıymetli evrakların alınıp satıldığı borsa türüdür. 1983 tarihli Resmi Gazete’de tanımı yapılan Menkul Kıymetler Borsası, 2013 yılına kadar İMKB ismiyle faaliyeti sürdürmüş, o tarihten sonra Borsa İstanbul ( BİAŞ ) adını almıştır. Menkul Kıymetler Borsasında, yeni ihraç edilmiş hisse senetlerinin alım – satım işlemleri yapılır.



2- Vadeli İşlem Borsaları: Belli bir malın, belli bir miktarının belli bir zamanda ve belli bir fiyattan teslim edilmesiyle yapılan alım satım sözleşmelerine vadeli işlem sözleşmeleri denir. Vadeli işlem sözleşmelerinin el değiştirildiği borsalara ise Vadeli İşlem Borsaları ismi verilmektedir. Bu borsada, malı satan satıcının, belirsiz fiyat riskine karşı başvurmuş olduğu bir koruma sistemi olarak da görülebilir.

3-Opsiyon Borsaları ( Seçmeli İşlem Borsası ):  Belli bir değeri olan, süresi belli tarihte veya bu tarihten önce belirlenmiş fiyattan satma veya alma işlemlerinin yapıldığı borsa türüdür. Bu borsa türü, yatırımcıya bir seçme hakkı tanımıştır. Belirlenen ileri tarihe kadar seçme hakkı olan yatırımcı, belirlenmiş tarihe kadar veya öncesine kadar değer kazanmışsa alma, kaybetmişse satma hakkı tanımıştır.

4- Altın ve Kıymetli Maden Borsaları: Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından tanımlanan ve standartları belirlenen kıymetli madenlerin açık, düzenli ve serbest rekabet şartları altında alınıp satılmasını sağlayan, fiyatlarının tespit ve ilanı işleriyle yetkili, tüzel kişiliği haiz kamu kurumlarıdır. Altın ticaretinin liberalleştirilmesi (Serbest hale gelme) yönünde alınan kararlarla, ihraç ve ithal aşamalarında kolaylığın sağlanması amacıyla kurulmuştur.

2013 yılına kadar İstanbul Altın Borsası denetimden yapılan işlemler, bu tarihten sonra İstanbul Borsa denetimi altında faaliyet göstermeye başlamıştır. Bu borsaların üyeleri de kıymetli madenler borsası üyelik belgesi alan Türkiye’de yerleşik bankalar ile kıymetli madenler aracı kurumlarıdır.




BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here