Ana sayfa Banka Haber Banka Cari Hesap Nedir?

Banka Cari Hesap Nedir?



Cari hesap, iki kişi arasında bir hukuki sebebe ya da ilişkiden doğan bir alacakları teker teker ve ayrı ayrı istediği anda karşılıklı olarak vazgeçerek ayrı ayrı alacak ve borç şeklinde çevrilerek hesabın kesilmesinden sonra artan tutarı isteme hakkını ortaya koyan sözleşmedir. TTK’nin cari hesap hükmünden yola çıkara bu sözleşmenin en temel işlevi ise taraflar arasında olacak karşılıklı nakit ödeme ve takasların önüne geçerek iş hayatında kolaylık sağlamasıdır. Cari hesap gereksiz para hareketlerini ortadan kaldıran bir sözleşme türüdür.

Cari Hesap Sözleşmesi Özellikleri

  • Cari hesap sözleşmesi yazılı şekilde yapılmalıdır.
  • Sözleşmedeki tarafların tacir olması zorunlu değildir. Herkes cari hesap sözleşmesini yapabilir.
  • Cari hesap sözleşmesine kaydedilecek alacaklar kesin olarak karşılıklı ve takası mümkün olan alacaklar olmak zorundadır.
  • Cari hesap, bir özel takas rejimidir.
  • TTK’nin saydığı işlerden biri olduğu için ortaya çıkacak uyuşmazlık durumları ise mutlak ticari dava niteliğinde olacaktır.

Cari Hesap Süresi Nedir?

Hesap Devresi

  • Ortaya konmuş olan hesapların taraflar tarafından incelemesinin yapıldığı borç kalemleri arasındaki farkın tespit edildiği devre olarak bilinir.
  • Hesap devresi süresi sözleşme ya da ticari teamülle belirlenir. Belirleme yapılmadıysa da her takvim yılının son günü hesap kapatma günü olarak sayılır.
  • Hesap kapatılarak borcun belirlenmesinden sonra, bakiye sonraki hesap devresinde alacak olarak devredilir.
  • Hesap devresi taraflar tarafından belirlenmemişse her takvim yılının son günü hesap devresi sayılacaktır.
  • Bakiyeye alacak olan taraf, aldığı tarih dikkate alınarak 1 ay içinde itiraz edilmediği takdirde bakiye kabul edilmiş sayılır.

Sözleşme Süresi

  • Taraflar arasında sözleşmenin geçerli olacağı zamanı ortaya koyar. Taraflar bu sözleşme süresini serbestçe isteklerine göre belirleyebilir.
  • Tarafların alacaklı- borçlu sıfatları sözleşmenin sonunda yer alan hesabın kesilmesiyle birlikte sözleşme süresi sonunda belirlenir.

Cari Hesap Sözleşmesinin Hükümleri

  • Yenileme

Bir borcun ortaya koyulmasıyla eski borcun ortadan kaldırılması durumudur. Yenileme olduğu anda alacaklı, alacak olduğu eski borca tabi olmadan isteme hakkına sahiptir. Herhangi bir kalem cari hesaba sadece kaydedilmiş olması durumu borcu yenilemez. Ama hesabın kesilmesi ve hesap sonucun diğer tarafça da kabul edilmesiyle borç yenileme işlemi tamamlanmış olur. Bakiye kabul edildiğinde yenileme gerçekleştiği için alacaklı; kabul edilen bakiyeyi, bakiyeyi ortaya koyan alacaklar dikkate almadan isteme hakkına sahiptir.



  • Alacaklı Borçlu Sıfatı

Cari hesapta taraflar; birbirinin alacaklarını, sözleşme süresi sonuna kadar karşılıklı olarak istemekten vazgeçerler. Bu yüzden cari hesap sözleşmesi devam ettikçe taraflar hukuk açısından alacaklı değildir. Alacaklı ve borçlu sıfatı sözleşme sonunda doğar. Yani tarafların birbirinden alacakları sözleşme sonuna kadar istemekten vazgeçtikleri için başka bir şekilde tasarruf hakkına kimse sahip değildir. Bu yüzden iki taraf da alacaklarını bakiye tespit edilene kadar kimseye devredemez, haciz işlemini yapamaz, hiçbir talepte bulunamazlar. Ancak bakiye tespiti yapıldıktan sonra ise alacak olarak dermeyan edilir. Sözleşme süresince alacaklı ve borçlu sıfatı belli olmadığı için borçlunun temerrüdü düşünülemez. Bu yüzden cari hesabı teşkil eden kalemlerde zaman aşımı işlemiyor. Türk Ticaret Kanunu 77. maddesine göre bölünmezlik prensibi de bu esasa dahildir.

  • Bakiyenin Haczi

Cari hesaba geçen alacak ve borç kalemleri ayrılmaz bir bütün teşkil eder. Bu yüzden cari hesap kesilmeden hemen önce taraflardan ikisi de hukuk olarak alacaklı ve borçlu sayılmaz. Cari hesap süresi içinde alacaklılar alacak kalemlerini haciz ettiremezler.  Yani uzun lafın kısası cari hesap kesilmeden önce taraflardan hiçbiri alacaklı ya da borçlu olmadığı için haciz durumu söz konusu değildir. Bu yüzden haciz işlemi bakiyenin tespitine kadar beklemelidir. Haciz halinde bakiye anlık olarak istenmez. Haciz talep edecek alacaklı, bakiyeden kendi alacağına karşılık olan bedeli ancak hesap devresi bitimi sonrasında isteyebilir.

Cari Hesaba Geçirilemeyecek Alacaklar

  • Takası mümkün olmayacak alacaklar
  • Belirli bir amaç için harcanma ya da ayrıca emre hazır tutmak için teslim edilmiş para ve mallara bağlı alacaklar
  • Cari hesap sözleşmelerinden önceki zamanlarda ortaya çıkan alacaklar
  • Tahsil edilmemiş olan ticari senetler

Cari Hesabın Sona Ermesi

  • Belli süreye sahip cari hesaplarda sözleşme sona erdiğinde
  • Belirsiz süresi olan cari hesap sözleşmelerinde taraflardan biri fesih ihbarı yaptığında
  • Taraflardan birisi iflasını açıkladığında
  • Taraflardan biri öldüğünde ya da kısıtlandığında diğer taraf kısıtlamanın kanuni temsilcisi ya da mirasçısı tarafından 10 gün önceden haber verilmek suretiyle sözleşmenin feshedilmesiyle (Bakiyenin ödenmesi hesap devresi sonunda istenecektir.)
  • Bakiyenin haciz edilmesiyle. (Taraflardan birinin alacaklısı haciz yaptırır ve borçlu olan taraf 15 gün içinde haczi kaldırmazsa diğer taraf sözleşme feshi gerçekleştirebilir.
  • Zamanaşımı

Cari hesap sözleşmelerinde bulunan bakiye isteme hakkında zamanaşımı 5 yıl olarak sabittir.

 



BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here